11 اوت 2023 - یک مرور سیستماتیک جدید بر انتشارات علمی موجود نشان می دهد که نارسایی اگزوکرین پانکراس(EPI) ، ممکن است در دیابت نوع 1 و دیابت نوع 2 بیشتر از آنچه در حال حاضر تصور می شود، شایع باشد.

شرایطی که در آن لوزالمعده قادر به تولید آنزیم‌های کافی برای هضم کامل غذا نیست، می‌تواند باعث علائم گوارشی از جمله استئاتوره یا سایر تغییرات مدفوع، نفخ و/یا درد شکم شود. تست استاندارد طلایی برای تشخیص، یک آزمایش 72 ساعته کمّی میزان چربی مدفوع است، اما اندازه گیری آنزیم الاستاز-1 در مدفوع جایگزین کمتر تهاجمی و قابل اعتمادتری است. مقادیر کمتر از 200 میکروگرم بر گرم نشان دهنده EPI است. درمان این عارضه، درمان جایگزینی آنزیم پانکراس (PERT) است که با هر وعده غذایی مصرف می شود.

دکتر دانا ام. لوئیس، در این مقاله ی مروری اشاره کرد: نارسایی اگزوکرین پانکراس، در بیش از 90٪ افراد مبتلا به فیبروز کیستیک و پانکراتیت مزمن رخ می دهد و معمولاً با پانکراتیت حاد، پانکراتیت خود ایمنی و سرطان پانکراس همراه است. با این حال، این بیماری ها در مقایسه با دیابت نسبتاً نادر هستند، اما ارتباط EPI با دیابت کمتر مورد مطالعه قرار گرفته است.

دکتر لوئیس در مقاله ی منتشر شده درDiabetes Technology and Therapeutics ، گفت: در حالی که داده های مطالعات مختلف به دلیل تفاوت در معیارهای ورود و خروج، با هم تفاوت دارند، شیوع کلی نارسایی اگزوکرین پانکراس،در میان بیماران مبتلا به دیابت نوع یک 33٪ (محدوده، 14٪ تا 77.5 درصد) و در بین بیماران مبتلا به دیابت نوع دو، 29٪ (محدوده 16.8٪ تا 49.2٪) گزارش شده است.

در مجموع، این نشان می دهد که ممکن است تعداد قابل توجهی از افراد دیابتی که به نارسایی اگزوکرین پانکراس مبتلا هستند، تشخیص داده نشده باشند. افراد مبتلا به دیابت که با علائم گوارشی- مانند استئاتوره یا تغییرات در مدفوع، نفخ، و/ یا درد شکمی - مراجعه می کنند، باید از نظر EPI غربالگری شوند. لوئیس نوشت: متخصصان دیابت، متخصصان گوارش و ارائه دهندگان مراقبت های اولیه باید از میزان بالای شیوع دیابت و EPI آگاه باشند و غربالگری الاستاز-1 مدفوع را برای افراد مبتلا به دیابت و علائم گوارشی درخواست کنند.

دکتر لوئیس گفت: از زمان انتشار این مقاله، من بازخوردهایی از افراد مبتلا به دیابت و ارائه‌دهندگان خدمات بهداشتی دریافت کردم که در نتیجه ی این مقاله، به غربالگری EPI برای افراد مبتلا به دیابت با علائم گوارشی توجه کرده اند، که شنیدن آن فوق العاده است.

علاوه بر این، او خاطرنشان کرد که از سال گذشته که وبلاگ نویسی در مورد EPI و دیابت را پس از تشخیص تاخیری خود آغاز کردم، حداقل نیم دوجین فرد مبتلا به دیابت به من گفتند که از آن زمان به دنبال غربالگری برای EPI پس از سال ها علائم گوارشی بوده اند و در نهایتEPI  برای آنها تشخیص داده شده است.

دکتر Romesh Khardori، استاد بازنشسته ی غدد درون ریز و متابولیسم در دانشکده پزشکی ویرجینیای شرقی، گفت: معقولانه این است که EPI را بررسی کنیم و در صورت تایید، آن را درمان کنیم. مشاوره با یک همکار متخصص گوارش ممکن است مفید باشد و درمان آن در رفع علائم بسیار موثر است.

محدودیت های داده؛ بیماری سلیاک و گاستروپارزی را فراموش نکنید

با این حال، مانند دکتر لوئیس، دکتر خاردوری به محدودیت های انتشارات کنونی اشاره کرده و گفت: این مرور از عدم یکنواختی بین مطالعات از نظر تشخیص و مستندسازی نارسایی برون ‌ریز پانکراس رنج می‌برد. بسیاری از مطالعات فاقد یک گروه کنترل برای نتیجه‌گیری معنی‌دار هستند. همبستگی با طول مدت دیابت، سن شروع، علائم و کنترل قند خون مشاهده شد.

به طور کلی، داده ها نشان می دهد که درمان جایگزینی آنزیم پانکراس (PERT) برای افراد مبتلا به دیابت بی خطر و موثر است و ممکن است نوسانات و تغییرپذیری گلایسمی را کاهش دهد. با این حال، مطالعات زیادی وجود ندارد که نتایج گلوکز را با جزئیات بررسی کرده باشند، و تنها یک مطالعه از داده‌هایCGM [پایش مداوم گلوکز] استفاده کرده است، بنابراین این یک منطقه بزرگ برای مطالعات در آینده است.

دکتر لوئیس همچنین مطالعات مربوط به شیوع دو بیماری گوارشی دیگر مرتبط با دیابت، بیماری سلیاک و گاستروپارزی را مرور کرد، زیرا به نظر می رسد که ارائه دهندگان مراقبت های بهداشتی دیابت و افراد مبتلا به دیابت بیشتر از آن ها به عنوان علل علائم گوارشی آگاه هستند.

در دیابت نوع 1، شیوع هر دو بیماری سلیاک و گاستروپارزی در حدود 5 درصد گزارش شده است، در مقابل شیوع نارسایی اگزوکرین پانکراس  33 درصد است.به طور مشابه، در دیابت نوع 2، شیوع این دو بیماری به ترتیب 1.3% و 1.6% ؛ و شیوع نارسایی اگزوکرین پانکراس، 29 درصد گزارش شده است.

دکتر لوئیس گفت: این به من نشان می دهد که غربالگری نامتناسبی برای مواردی مانند بیماری سلیاک و گاستروپارزی در دیابت وجود دارد، همچنین غربالگری برایEPI ، زمانی که افراد مبتلا به دیابت با علائم GI مراجعه می کنند، ضروری است.

با این حال، دکتر خاردوری هشدار داد که ممکن است این بیماریها نیز نادیده گرفته شوند و خاطرنشان کرد که بیماری سلیاک اغلب تشخیص داده نمی شود و ممکن است گاستروپاتی یا گاستروپارزی در یک کلینیک شلوغ مراقبت های اولیه که در آن بسیاری از بیماران مبتلا به دیابت مراقبت های خود را دریافت می کنند، نادیده گرفته شود.

منبع:

https://www.medscape.com/viewarticle/995377